MENU
MENU

Κουφονήσια

Κείμενο - φωτογραφίες : Δημήτρης Καραγεωργίου


 


 


 


Ίσως, το τελευταίο νησί που ηλεκτροδοτήθηκε, να ήταν τα Κουφονησια. Και αν θυμάμαι καλά, πρέπει να έγινε το 1984. Είχε προηγηθεί ο ΟΤΕ, ΤΟ 1964 Αυτός νομίζω, είναι και ο πιο σοβαρός λόγος, για τον οποίο διατηρούν ακόμα ανόθευτη την εικόνα τους. .

Οι κάτοικοι επικοινωνούσαν με τ' άλλα νησιά και με την υπόλοιπη Ελλάδα με καΐκια και με ένα καράβι που περνούσε από την Ηρακλειά κάθε 8 ημέρες. Όταν υπήρχε φουρτούνα, ο γιατρός δεν μπορούσε να επισκεφτεί το νησί. Παλιότερα υπήρχε ένας γιατρός για όλες τις Μικρές Κυκλάδες.
Τα Κουφονήσια βρίσκονται νοτιοανατολικά της Νάξου και δυτικά της Αμοργού, στη μέση του Αιγαίου. Το σύμπλεγμα, περιλαμβάνει ουσιαστικά δύο νησιά τα οποία χωρίζει ένα στενό πέρασμα περίπου 200 μέτρων: το Πάνω Κουφονήσι, ή απλώς Κουφονήσι, και το Κάτω Κουφονήσι. Στα Κουφονήσια περιλαμβάνεται και η Κέρος, ένα εξαιρετικά δυσπρόσιτο κοντινό νησί, τόσο αφιλόξενο, ώστε να γίνει αυθεντικό τοπίο για την πασίγνωστη ταινία “ Τα κανόνια του Ναβαρόνε “. Παρ’ όλα αυτά, η Κέρος αποτελεί προστατευόμενο αρχαιολογικό χώρο αφού στο έδαφος του έχουν βρεθεί κατά καιρούς σημαντικά ευρήματα κυκλαδικής τέχνης.
Στο ρου της ιστορίας τα Κουφονήσια ακολούθησαν την κοινή μοίρα όλων των νησιών των Κυκλάδων. Γνώρισαν την κυριαρχία των Ενετών και των Τούρκων, οι οποίοι κατά τη διάρκεια κυρίως του 17ου αιώνα συγκρούστηκαν αρκετές φορές για την εξουσία των νησιών του Αιγαίου Πελάγους. Οι Κουφονησιώτες άλλοτε από ανάγκη και άλλοτε κατ' επιλογή, συνέπρατταν συχνά με Μανιάτες ή με άλλους πειρατές, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν τον πορθμό ανάμεσα στο Άνω και το Κάτω Κουφονήσι ως ασφαλές καταφύγιο.
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1941-1945) οι κάτοικοι γνώρισαν πολλές δύσκολες στιγμές. Μεταπολεμικά κατοικούσαν 1000 περίπου άτομα στο Κουφονήσι. Πολλοί όμως, φύγανε μετανάστες στην Αθήνα για να δουλέψουν και οι άνδρες κυρίως, για να μπαρκάρουν. Τα Κουφονήσια απελευθερώθηκαν μαζί με τις υπόλοιπες Κυκλάδες και ενσωματώθηκαν με το νεοσύστατο ελληνικό κράτος το 1830.
Το Κουφονήσι, με έκταση 4 τετραγωνικών χιλιομέτρων, είναι ένα από τα μικρότερα νησιά των Κυκλάδων, με περίπου 300 μόνιμους κατοίκους. Η κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η αλιεία με αποτέλεσμα το νησί να μη λείπουν ποτέ τα φρέσκα ψάρια, όλες τις εποχές του χρόνου. Το Κουφονήσι είναι το δημοφιλέστερο νησί των Μικρών Κυκλάδων και τα τελευταία χρόνια, αγαπημένος προορισμός όσων αναζητούν ήρεμες διακοπές. Βέβαια, η εικόνα δεν είναι ίδια με την προ δεκαετίας, ας πούμε, καθώς το νησί έχει "ανακαλυφθεί" και δεν είναι πια έρημο το καλοκαίρι. Όμως, τα Κουφονήσια έχουν να προσφέρουν πάρα πολλά στον επισκέπτη. Χαλαρούς ρυθμούς, φρέσκο ψάρι, ωραίες παραλίες και καλούς ανθρώπους
Η Χώρα, που είναι και ο μοναδικός οικισμός στο Κουφονήσι, είναι χτισμένη στην νοτιοδυτική πλευρά του νησιού, ακριβώς επάνω από το πανέμορφο μικρό λιμάνι. Ανατολικά του λιμανιού ξεκινά ο κύριος δρόμος του νησιού, μήκους λίγων μόνο χιλιομέτρων, στον οποίο βρίσκονται και τα περισσότερα καταλύματα, και καταλήγει στην παραλία του Φοίνικα ή Χαροκόπου. Μετά την παραλία του Φοίνικα, σε μικρή απόσταση, βρίσκεται μια δεύτερη στη σειρά παραλία με την ονομασία Φανός. Συνεχίζοντας παραλιακά, φτάνουμε στην πιο πολυσύχναστη παραλία του νησιού, την Πλατειά Πούντα ή Ιταλίδα, που πήρε το όνομα της από μια κάτοικο της περιοχής που καταγόταν από την Ιταλία.
Συνεχίζοντας, μετά την Ιταλίδα, βρισκόμαστε με μια βραχώδη περιοχή όπου υπάρχουν οι λεγόμενες "πισίνες". Μικροί κλειστοί κόλποι και ανοίγματα πάνω στα βράχια, για κολύμπι και παιχνίδια.. Τέλος, έχοντας φτάσει στο βόρειο άκρο του νησιού, θα συναντήσουμε το Πορί, μια μεγάλη αμμουδιά και τον κάβο του Ξυλοβάτη.
Tο Κάτω Kουφονήσι είναι σχεδόν έρημο και θα το επισκεφθείτε με βάρκα που, την καλοκαιρινή περίοδο, αναχωρεί τρεις φορές την ημέρα από το λιμάνι στο Κουφονήσι. Στο μώλο στο Κάτω Κουφονησιού στέκει μόνη της η εκκλησία της Παναγίας, χτισμένη πάνω σε αρχαία ερείπια. Εδώ στις 15 Αυγούστου γίνεται ο εορτασμός της εκκλησίας και μετά την λειτουργία προσφέρεται φαγητό για όλους τους επισκέπτες και γίνεται πανηγύρι. Από το λιμάνι που θα αποβιβαστείτε υπάρχει ένας και μοναδικός δρόμος για να φτάσετε στις παραλίες. Θα χρειαστείτε 15 με 30 λεπτά για να τις προσεγγίσετε με τα πόδια αλλά αξίζει τον κόπο.
Ένα μονοπάτι δίπλα στη νότια ακτογραμμή του νησιού σας επιτρέπει να δείτε και να επιλέξετε την παραλία που σας αρέσει. Η Χαροκόπου και η πλατιά Πούντα είναι οι πιο πολυσύχναστες, ο Φανός η πιο ήσυχη και το Πορί η πιο απομακρυσμένη αλλά και μάλλον η καλύτερη ακτή. Απέχει περίπου 4 χλμ από την Χώρα αλλά στην κυριολεξία αξίζει τον κόπο. Έχετε υπόψη σας ότι ο παραλιακός δρόμος στην πράξη αποδεικνύεται πιο μακρύς απ' ότι φαίνεται στο χάρτη αλλά και ότι είναι σαφώς ωραιότερη διαδρομή από το δεύτερο δρόμο που είναι χαραγμένος στο εσωτερικό του νησιού. Δίπλα στο μονοπάτι θα συναντήσετε λευκά κρινάκια, ένα σπάνιο είδος, που μόνο στις Κυκλάδες συναντάται. Ακόμα υπάρχουν παραλίες και στο Κάτω Κουφονήσι που η προσέγγισή τους γίνεται μόνο με καΐκι. Οι παραλίες έχουν χοντρή άμμο και προσφέρονται για ήσυχες διακοπές και απομόνωση.. Μια απόδραση από τους συνήθεις ρυθμούς της καθημερινότητας, σ’ αυτό που έχει απομείνει και αποκαλούμε … κλινόν άστυ …
Τα παραδοσιακά πανηγύρια δίνουν χρώμα και λάμψη στο νησί. Αν οι ημέρες της παραμονής σας στα Κουφονήσια συμπέσουν με κάποια τοπική γιορτή, θα βιώσετε μια εμπειρία μοναδική. Προστάτης του νησιού είναι ο Άγιος Γεώργιος. Την ημέρα της γιορτής του (Δευτέρα του Πάσχα), μετά τη λειτουργία γίνεται η περιφορά της εικόνας. Ο "πανηγυράς", ένας νησιώτης ταγμένος στον Άγιο, κάνει το γύρο του νησιού κρατώντας την εικόνα στα χέρια. Οι δρόμοι από τους οποίους περνά είναι σπαρμένοι με ροδοπέταλα. Η πομπή καταλήγει στο χωριό, οπού ακολουθεί παραδοσιακό γλέντι. Προσφέρετε φαγητό και κρασί σε όλους τους παρευρισκόμενους.
Μεγάλο πανηγύρι γίνεται στις 20 Ιουλίου, στην γιορτή του Προφήτη Ηλία και τον Δεκαπενταύγουστο. Τότε όλοι οι κάτοικοι από το Επάνω Κουφονήσι πηγαίνουν με τα καΐκια στο Κάτω Κουφονήσι που βρίσκεται η εκκλησία της Παναγιάς. Μετά τη λειτουργία ακολουθεί φαγοπότι με τοπικά εδέσματα. Στην επιστροφή γίνεται αγώνας ταχύτητας μεταξύ των καϊκιών για το ποιο θα μπει πρώτο στο λιμανάκι του Κουφονησιού.

 

 

 

 

 

 

 


ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

Σπουδαία μέρη που αξίζει κανείς να επισκεφτεί κατά τη διαμονή του στα Κουφονήσια είναι το κεντρικό και πίσω λιμάνι, το αλιευτικό καταφύγιο, το καρνάγιο, οι μύλοι και οι εκκλησίες του Αγ.Γεώργιου, του Αγ.Νικόλα και του Προφήτη Ηλία. Γραφική εικόνα του νησιού αποτελούν και οι ψαράδες στα καΐκια τους. Μια σπάνια εμπειρία για κάθε επισκέπτη είναι οι βραδιές με πανσέληνο στο νησί και κυρίως η θέα της Κέρου στο σεληνόφως. Το περίγραμμα του έρημου νησιού μέσα στην νύχτα θυμίζει σύμφωνα με τους ντόπιους ξαπλωμένο γυναικείο κυκλαδικό ειδώλιο. Σύμφωνα με την ίδια περιγραφή, η πρώτη πανσέληνος(γύρω στις 21 Ιουνίου) αναδύεται μέσα από τον κόλπο της γυναικείας αυτής μορφής.

 

 

ΠΩΣ ΘΑ ΦΤΑΣΕΤΕ

Οι Μικρές Ανατολικές Κυκλάδες στις οποίες ανήκουν τα Κουφονήσια, συνδέονται όλο το χρόνο με το λιμάνι Πειραιά. Το ταξίδι διαρκεί περίπου 8,30 ώρες. Τα Κουφονήσια μέσο της γραμμής: Μήλος – Φολέγανδρος – Ίος – Θήρα – Κουφονήσι – Αμοργός και της γραμμής Πάρος – Νάξος – Ηρακλειά – Σχοινούσα – Κουφονήσια – Κατάπολα, συνδέονται με τα αντίστοιχα νησιά. Επίσης, έχουν τακτική τοπική σύνδεση με τη Νάξο.

 


ΦΑΓΗΤΟ

Το καλό και φρέσκο ψάρι, είναι σίγουρο στα Κουφονησια. Μαζί, αστακός, αγριοκάτσικο και ξινομυζήθρα. Τα ψάρια που σερβίρονται, πριν από το τραπέζι σας, θα τα δείτε στο καΐκι. Μαζί με τα θαλασσινά, μαγειρευτά και μεζέδες, στης ΓΙΩΡΓΟΥΛΑΣ, του ΚΑΠΕΤΑΝ ΔΗΜΗΤΡΗ, στο ΝΙΚΗΤΟΥΡΙ, το ΝΕΟ ΡΕΜΕΤΖΟ. Για καλά ντόπια κρεατικά, στη χασαποταβέρνα ΜΗΧΑΛΙΟΣ και για σουβλάκι, στη ΣΤΡΟΦΗ.
 

Powered by Blog - Widget